ଦୋକାନୀମାନେ UPI ଶୁଳ୍କର ବୋଝ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଲଦି ପାରିବେ ନାହିଁ; ସରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ

UPI କାରବାର ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେବା ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିବା ବେଳେ, ସରକାର ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଥିବା ୦.୪% ‘ମର୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ’ (MDR) ଶୁଳ୍କର ବୋଝ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ରୁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ UPI କାରବାର ଉପରେ ୦.୪% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଗତ ବୁଧବାର ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚର ବୋଝ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଲଦି ଦେବେ।
ସରକାରୀ ସୂତ୍ରରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିଗେଟର (payment aggregators) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୁଝାମଣା କରାଇବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ସରକାର ଏହି ବିଷୟରେ ଉଭୟ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିଗେଟରଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅଛନ୍ତି।
ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ରୁ, UPI କାରବାର ଉପରେ ଶୁଳ୍କର ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଦୈନିକ ଭିତ୍ତିରେ ନଜର ରଖାଯିବ ଏବଂ ଗତ ବର୍ଷର ସମାନ ଅବଧି ସହିତ ତୁଳନା କରାଯିବ।
GST ପରିସର ବାହାରେ ଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ UPI ଶୁଳ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ୧୮% GSTରୁ ଛାଡ଼ ଦେବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରେ।
ଏହି ବିଷୟ GST ପରିଷଦ ବୈଠକରେ ଉଠାଯାଇପାରେ। GST ଅଧୀନରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଉପରେ ଦେୟ ଦେଇଥିବା ୧୮% GST ପାଇଁ ରିଫଣ୍ଡ (ଅର୍ଥ ଫେରସ୍ତ) ଦାବି କରିପାରିବେ।
ସରକାରୀ ସୂତ୍ରରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ UPI ଦେୟ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ନଗଦ କାରବାର ବା ନଗଦ ଅର୍ଥରେ କ୍ରୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶର ନିଜସ୍ବ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବା ଉଚିତ; ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।
MDR ଶୁଳ୍କରୁ ସଂଗୃହୀତ ରାଜସ୍ବର ୫% ଅର୍ଥ UPI ନେଟୱାର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ବିନିଯୋଗ କରାଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା UPI ଦେୟ ସୁବିଧା ସେହି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ ଯେଉଁମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଅଛନ୍ତି।
ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ ଆମେରିକା ଭାରତକୁ ଏହାର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା କ୍ରେଡିଟ କାର୍ଡକୁ UPI ଦେୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲା; ତଥାପି, ସରକାର ଏହି ଅନୁରୋଧକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ।
ଅନ୍ୟ କ୍ରେଡିଟ ଏବଂ ଡେବିଟ କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରି କରାଯାଉଥିବା ଦେୟ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଭାରତର ସ୍ବଦେଶୀ ‘ରୁ-ପେ’ (RuPay) କାର୍ଡ ଉପରେ ଏଭଳି କୌଣସି ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ। ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ‘ରୁ-ପେ’ କାର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ MDR ଶୁଳ୍କରୁ ଛାଡ଼ ଦିଆଯାଇଛି।